In de klas aan de slag rond relaties en seksualiteit
Tijdens de Week van de Lentekriebels (9 tot 13 maart 2026)
Hoe maak je gevoelige thema’s zoals relaties en seksualiteit bespreekbaar in de klas? Kan (kort)film hierbij een hulpmiddel zijn? En hoe zorg je voor een veilige en ondersteunende omgeving waarin leerlingen durven te reflecteren en vragen te stellen?
Op deze pagina
- Een filmverhaal kan herkenbaar zijn, zonder dat het letterlijk over je leerlingen gaat. Zo komt het onderwerp dichtbij, maar blijft het ver genoeg van de realiteit verwijderd en kunnen je leerlingen er met een bepaalde afstand over praten.
★ In de kortfilm Blackbirds (1e tot 3e middelbaar) maak je kennis met de 15-jarige Camélia, die voor het einde van de zomer écht nog wil leren tongzoenen. Een thema dat leeft bij veel jongeren, want op 14-15-jarige leeftijd heeft slechts de helft al eens getongkust. Door samen naar Camélia’s zoektocht te kijken, kunnen leerlingen praten over verwachtingen, onzekerheden en eerste ervaringen. De film biedt voldoende afstand om veilig, maar toch eerlijk, in gesprek te gaan over hun eigen leefwereld. Ook Haut les coeurs (4e leerjaar tot 2e middelbaar) biedt heel wat aanknopingspunten voor een waardevol en verbindend gesprek over groepsdruk en verliefdheid.
Film is laagdrempelig. De combinatie van tekst, geluid en beeld is erg toegankelijk. Er bestaan bovendien zoveel verschillende vormen voor verschillende leeftijden, dat je een film kan vinden voor elk doelpubliek.
★ Een documentaire als Fien, Jip & Fien (4e tot 6e leerjaar) toont hoe toegankelijk dit genre kan zijn. Wanneer Jip verliefd wordt, komt zijn hechte band met zijn zus onder druk te staan. Op een zomerse camping volgen we een herkenbaar verhaal over eerste liefde en jaloezie. Doordat we echte kinderen zien worstelen met herkenbare gevoelens, worden vragen over verliefdheid, aandacht en relaties op een laagdrempelige manier bespreekbaar.
Door films te kijken, kunnen leerlingen zich inbeelden hoe het zou zijn om ergens anders op te groeien en om iemand anders te zijn. Ze verplaatsen zich in situaties en personages buiten hun referentiekader. Film zorgt zo voor empathie en begrip.
★ In de kortfilm First Night (4e tot 6e middelbaar) volg je de Deense-Tamil zussen Devi en Abarna, die opgroeien tussen de verwachtingen van hun Indiase familie en hun eigen verlangens. Wanneer Devi haar eerste keer wil ervaren met een Deense jongen ontstaat er een spanningsveld tussen cultuur, opvoeding en persoonlijke keuze. Door haar verhaal van dichtbij te volgen, krijgen je leerlingen een inkijk in dat innerlijke conflict. Ze leren op deze manier zich te verplaatsen in iemand van wie de leefwereld en cultuur misschien sterk verschilt van die van henzelf.
Film creëert een veilige context. Terwijl je leerlingen naar anderen kijken in een film, reflecteren ze over zichzelf. En nog beter: door over de personages en hun acties te praten, kunnen je leerlingen een mening formuleren zonder dat ze zich kwetsbaar moeten opstellen. Bovendien leren ze dat ze niet alleen zijn in hun belevingen of vragen rond relaties, verliefdheid en seksualiteit.
Misschien heb je leerlingen in de klas die worstelen met hun identiteit, een eerste kus, het aangeven van grenzen, culturele verwachtingen of sociale druk. Voor sommigen is dit thuis of binnen hun omgeving moeilijk bespreekbaar. In een gesprek over films leren die leerlingen zich toch te uiten, zonder dat ze direct persoonlijke ervaringen moeten delen.
Aandachtspunten voor werken rond relaties en seksualiteit in de klas
Tijdens klasgesprekken en opdrachten rond thema’s als verliefdheid en seksualiteit zijn er een aantal aandachtspunten om rekening mee te houden. Voor de opdrachten op Les in beeld heeft JEF al een deel van dat werk voor jou gedaan.
Inhoudelijke voorbereiding
Bekijk altijd vooraf de film en lees de opdrachten en klasgesprekken goed door voor je ze in de klas gebruikt. Vul ze aan met feitelijke kennis over relaties en seksualiteit, die je vindt op betrouwbare bronnen. We hebben er hier alvast een aantal voor je gebundeld.
★ Voor alle opdrachten op Les in beeld raadpleegde JEF specialisten en betrouwbare bronnen. Zo werden al deze opdrachten mee samengesteld en nagekeken door Sensoa, het Vlaams expertisecentrum voor seksuele gezondheid.
Veilige klasomgeving
Je zorgt ervoor dat leerlingen zich veilig voelen om hun mening te uiten zonder angst voor oordeel of uitsluiting. Stel samen duidelijke gespreksregels op rond respect en luisteren.
Een thema als seksualiteit kan sterke gevoelens oproepen. Geef ruimte aan emoties, maar bewaak tegelijk de rust en de veiligheid in de klas. Benadruk dat meningsverschillen normaal en waardevol zijn, zolang ze op respectvolle wijze worden gedeeld. Hou hierbij ook rekening met uiteenlopende ervaringen. Sommige kinderen zijn bijvoorbeeld al verliefd geweest, anderen niet.
Luister bovendien actief. Laat leerlingen merken dat hun inbreng serieus wordt genomen. Herhaal of vat samen wat ze zeggen om te tonen dat je luistert, en vraag door met open vragen.
★ In de opdrachten en klasgesprekken op Les in beeld vallen we altijd terug op de film, maar geven we ook ruimte aan het persoonlijke en het emotionele. Voel je dat een klasgesprek uit de hand loopt, keer dan altijd terug naar de vooropgestelde vragen en naar de film.
★ Kijk bijvoorbeeld naar deze vragen uit een klasgesprek bij de film Blackbirds over een eerste kus. Je zal merken dat de vragen afwisselen tussen objectieve feiten en de persoonlijke ervaring van de leerlingen.
- Geef zoveel mogelijk andere woorden voor kussen, een kus.
- Eerste kus, hoe belangrijk is dat als moment?
- Wat is een goede kus? Hoe kus je beter niet?
- Hoe weet je of de ander ook wil kussen, of wil tongkussen?
- Hoe zou je dit kunnen vragen?
- Hoe zou je dit kunnen zien aan iemands lichaamstaal?
- Denk je dat anderen van jouw leeftijd al gekust hebben?
★ Indien een film of een opdracht een onderwerp bevat dat gevoelig kan zijn, vermeldt Les in beeld altijd een disclaimer. Bij First night wordt er bijvoorbeeld een toelichting gegeven over een redelijk expliciete seksscène. De scène is een meerwaarde in het verhaal van de film en bevat enkele mooie elementen, maar zou voor sommige leerlingen als te expliciet ervaren kunnen worden. Bekijk altijd op voorhand zelf de kortfilm en schat zelf in of deze geschikt is voor jouw leerlingen
Passende taal en werkvormen
Het is altijd belangrijk om je behandeling van een thema aan te passen aan de leeftijd en het begripsniveau van je leerlingen. Bij het kiezen van een kortfilm op Les in beeld kan je gemakkelijk filteren op leeftijd. Dankzij de jarenlange expertise van JEF en de samenwerking met leerkrachten, zijn onze leeftijdsinschattingen correct en de opdrachten aangepast aan het niveau van de leerjaren.
Wij weten ook dat er verschillen op zitten, daarom raden we altijd aan om de film te bekijken voor je hem aan de klas toont.
Klasgesprek over relaties en seksualiteit op basis van de film
De methodiek voor een gesprek over een film bestaat uit drie delen: beschrijven, vertellen en dan pas interpreteren.
Voorbereiding is essentieel. Bekijk de film eerst zelf voordat je die met de klas gaat bespreken. Creëer een veilige setting en maak duidelijk dat alles gezegd mag worden, maar niets moet.
Start een filmbespreking altijd vanuit de waarneming en ervaring van de leerlingen. Vraag niet wat ze ervan vonden, maar: ‘Wat heb je gezien?’ ‘Wat raakte je?’ ‘Herkende je iets?’ ‘Wat zou jij doen in deze situatie?’
Koppel het waardeoordeel los van de beschrijving.
Vertrek altijd vanuit de film, om dan met bijvragen over te schakelen op eigen reflecties.
Extra tips voor een klasgesprek:
- Speel advocaat van de duivel om reactie uit te lokken
- Haal standpunten aan die nog niet genoemd zijn
- Vraag door naar het verhaal van jongeren. (‘Is dat zo? Leg eens uit?’)
- Trek het gesprek open. (‘Wat denken anderen daarvan?’)
- Vat af en toe het gesprek samen
- Durf stiltes te laten vallen, zodat leerlingen tijd krijgen om na te denken
- Stel open vragen in plaats van ja/nee-vragen.
Opdrachten rond relaties en seksualiteit
Voor je aan een thematische opdracht begint op basis van een (kort)film, bespreek je best even de film op zich. Een handige werkvorm daarbij is de 5W’s. Die zorgen voor meer context om in je thema-opdracht te duiken.
- Over wie gaat het verhaal?
- Over wat gaat het verhaal?
- Waar speelt het verhaal zich af?
- Wanneer speelt het verhaal zich af?
- Waarom of waardoor krijgt het verhaal een plotse wending?
Start met een klasgesprek rond relaties en seksualiteit. Gebruik eventueel deze gesprekken bij de thema’s seksualiteit of verliefdheid als startpunt. Op deze manier leer je de meningsverschillen en uiteenlopende ervaringen van je leerlingen in een veilige omgeving kennen. Hierna kan je ze door middel van een actieve of creatieve opdracht de thema’s meer in de diepte laten verkennen.
Bekijk in de klas een kortfilm rond het thema verliefdheid en/of seksualiteit, via het platform Les in beeld.
- Zoek een film of opdracht rond verliefdheid OF zoek een film of opdracht rond seksualiteit
- Filter op thema, leeftijd, taligheid, duur en type opdracht
- Bekijk de film in de klas
- Gebruik de bijhorende klasgesprekken en opdrachten in de klas
Houd bij het zoeken naar de geschikte film altijd rekening met de leeftijd van je leerlingen, maar ook met hun taligheid en hun achtergrond en gevoeligheden. Bekijk de film indien mogelijk op voorhand.
Heb je vragen of nood aan begeleiding bij je keuze?
Contacteer dan Karo Guetens, verantwoordelijke educatie bij JEF.
- Alles over lesgeven over relaties en seksualiteit op één plek, bij Sensoa.
- Op WATWAT vind je naast betrouwbare info ook verhalen over liefde en seks, op maat van jongeren.
- In De Dokter Bea show geeft dokter Bea antwoord op alle vragen van de kijkers over seksualiteit en de puberteit. Bij elke aflevering hoort een lespakket.
Zitten je leerlingen ergens mee? Ze kunnen (anoniem) terecht bij:
Maak plaats in de klas voor een poster met deze informatie.
Naast Les in beeld vind je op jeugdfilm.be ook lesmappen bij langspeelfilms. Hier kan je een film rond het thema verliefdheid of seksualiteit aanvragen om met de klas te bekijken bij een vertoner in jouw buurt.
- Zoek een film voor in de cinema met je klas
- Filter op thema en op leeftijd
- Vraag een film aan bij een vertoner in je buurt
- Download de bijhorende lesmap
